Column Bart Jansen (augustus)
Boekenlijstjes..Bahh! - Op verjaardagen wordt mij vaak gevraagd of ik een bepaald boek misschien al gelezen
heb. En "wat ik er van vond" willen ze dan vaak ook nog weten.....

Bijna altijd gaat het hier om boeken die wekenlang in de top 10 gepositioneerd hebben gestaan. De betreffende vragensteller moet ik vaak teleurstellen. Van jongs af aan heb ik een hekel om dat te lezen wat anderen in een lijstje hebben gezet. Mijn meest favoriete cartoon toont een
boekhandelaar die een boek aan een klant laat zien met de tekst: "DIt boek moet u gelezen hebben. Het is het enige boek dat in geen enkele top 10 voorkomt.....". Die boekhandelaar ben ik.

Mijn afkeer van boeken die iedereen heeft gelezen (of gelezen zou moeten hebben) is vermoedelijk ontstaan op de middelbare school. Daar werd ik verplicht boeken te lezen die op een lijst stonden die de leraar Nederlands met zijn vakgroep had samengesteld. Het literaire gewicht van het boek werd aangegeven door middel van sterren. Iedere leerling diende ten minste 5 boeken gelezen te hebben die met 3 sterren waren beoordeeld en vijf met twee sterren. En vervolgens nog vijf andere boeken naar keuze. Boeken die niet op de lijst stonden waren niet toegestaan.

Tegen de tijd dat het schoolexamen naderde, had ik tientallen boeken gelezen. Maar helaas waren er maar twee bij, die op de toegestane lijst stonden. Dat betekende, dat ik ernstig in de problemen kwam. Iedere leerling had van tevoren een persoonlijke boekenlijst moeten inleveren waarop de boeken van zijn keuze stonden en ik zou het nooit meer redden in de resterende tijd om die lijst daadwerkelijk gelezen te krijgen. Ik moest iets verzinnen om het examen door te komen. Ik bedacht het volgende: Van alle boeken die op mijn persoonlijke literatuurlijst stonden, zocht ik in de bibliotheek een uittreksel op. Dat uittreksel las ik van voor tot achter door, waarbij ik vooral de thematiek in het hoofd prentte. Ik wist dat leraren op de hoogte waren van het bestaan van uittreksel-boeken en dat zij altijd een controlevraag hadden om te kunnen bepalen of
de leerling het boek daadwerkelijk gelezen had.

Maar ik wilde mij er op de volgende manier doorheen bluffen:
Wanneer de leerkracht bij mijn mondeling examen, een niet door mij gelezen boek wenste te bespreken, kon ik heel eenvoudig het thema van het boek benoemen. Om vervolgens te zeggen dat het thema wel heel veel leek op het thema van een ander boek, dat niet op mijn lijst stond, maar wat ik wel gelezen had. Vervolgens ratelde ik dan zo lang mogelijk door over dat laatste boek. Bij elke vraag waarmee de leerkracht terug wilde keren naar het niet door mij gelezen boek, keerde ik zo snel mogelijk weer terug naar een wel door mij gelezen boek. Mijn tactiek had succes. Ik kreeg een 9 op mijn eindlijst.

Nu ik er zo over nadenk, heeft de manier waarop ik klanten help erg veel weg van de manier waarop ik mijn examen doorkwam. Van de meeste bestsellers heb ik wel een recensie gelezen. Maar als de klant dan vraagt wat ik ervan vond, verwijs ik vaak door naar een ander boek, met eenzelfde thematiek en over dat boek ratel ik dan door. Met als resultaat, dat niet zelden de klant met twee boeken het pand verlaat: de bestseller gecombineerd met het door mij besproken boek.

Zo zie je maar, dat jeugdzonden niet altijd negatief hoeven te zijn. Je kan er later een goede boterham mee verdienen.

Bart Jansen, augustus 2010

Terug